Al Tom:
Al Tom l'era al cagn dla me gioventú. L'e rivá a casa in dla bisaca dal paletò ad me padar cuand l'era apena nat. L'era an brac tedesch maron con dle macie bianche: an perfet cagn da caza. Mi vivevi in Valleta Paiolo e lú al dormeva soto la scala; ghera an finestrin rotond senza vedar in doa al podeva andar fora ad casa. L'era an cagn libero peró, se noaltar fradei seram a casa, lü as moveva mia; a ghema mai mes la cadena. Al gheva tute le püsè bele cualitá cal pö averag an cagn: inteligent como lü sol e an nas da campionato. Al gheva l'usta dal cazador. Lü l'éra bon da tut, al podeva andar a caza dla leor, dle cuaie, dlé galinele, dlé scorsiane o da tut quel cl'é salvadac. Se t'andavi a caza di sciap at pasarin o da storli e t'andavi in gaton para avicinarat, anca lü as meteva a gaton e pareva cal respirara mia par far men rumor. Sat sbagliavi na scioptada at vardava con compasion, però sat ciapavi quel, lü at tla portava in man anca sl'era in mesa ai canei o dal gias. Quand ho comincià a andar a caza da par mi, na volta in Val Fratini, da dre dl'ospedal, a ghera restà na quaia in mes al förmenton. Par dies gioran son andà là, al Tom al la trovava e al la fermava. Mi am preparavi con al baticör, ag disevi "tö sü", lü al la faseva volar e mì "pum pum" ac davi dò scioptade e lè la scapava fin al gioran dopo cla tornava in dal stes post. Al Tom l'am "diseva" gninte, solamente l'am vardava e l'inclinava un po la testa. A ghera gnint da far; par tant c'am preparara e ca cambiara la mira, sempar la sbagliava, fin che an gioran me padar l'è andà là e al l'hà ciapada!. L'era propia dovuda a la me inesperiensa, parchè püsè tardi, al Tom al m'hà vist a far na qual bela scioptada e ema pasà tante aventüre insiem. Andavam a le tre dla matina, mì in bicicleta e lü a pè, ai Angeli, pasando davanti al Cimintero (certo che se a ghera mia lü, mi ac pasavi mia davanti ad par mi). Tolevi sü al batel, e con lü in sla punta atraversavi al lac e andavi in mesa ai canei. Quand ciapavi quel, lü as tirava in dl'acqua e am la portava, sol che quand al gneva sü in sal batel, al sa squasava e l'am bagnava tüt. Quand andavi a pescar a Belfior o a le Banchine, al tolevi mia sü, al lasavi serà in casa. Me madar quand as levava sü e la verseva la porta, lü al meteva al nas par tera e al faseva tuta la strada c'avevi fat fin cal s'intrucava con mi. Lì finiva la pesca parchè lü as tirava dentar in dl'acqua e al spaventava i pesoi e i bransin. L'era tant inteligent che quand me fradel Franco l'è andà a vivar ai Angeli lü l'andava a trovaral in tram; l'andava su ai giardini e cuand al rivava in sal cavalcavia se al tram al girava a sinistra para andar al ospedal o al manicomio lü al saltava so e l'aspetava cl'altar. I tramvier il la conoseva e il la lasava star, sol che cuand i vedeva me fradel ic reclamava -par schers- tüti i bigliet c'à mia pagà al Tom. Ac piaseva mia i gat e l'era bon da spetari par dle ore, quand i scapava insima a le piante. Na volta son andà con lü a casa da Dante, cal viveva in dal ters pian dle case di ferovier; come son andà dentar a ghera an gat in sla porta e al Tom al gà cors adrè su par le scale; mi ho fat sie o set gradin su par le scale e da colp ho vist al gat cal gneva so a tuta velocità; mi seri con le braghe cürte e par fortuna al Tom al sera fermà in dal tornar indrè dal quart pian in sla porta da Dante. Al gat, sò mia parchè rason invece at corar fora, l'è saltà insima la me gamba e al sè colgà con le vint sgrife (iera come vint lamon) in sle me coze. Al sera tacà tant fort con tute le onge dentar in dla me caran ca podevi far gnint; meno mal che al Tom al sera fermà e che dopo an po at temp al gat l'à retirà le onge in la stesa forma come al lià metide, sensa far an macel!!. Quand son tornà a casa dopo chè finì la guera e cal vedevi mia da n'an e mes, lü l'era fora ad casa. Mi l'ho vist par la finestra cal sbrindolava a sent metar dla casa e quand l'a atravarsá al post in dua mi a seri pasà, (che tal pecora) l'a comincià a menar la coa e con al nas par tera a tuta bira, l'è gnì da mi. Dopo tüti i lagrimon c'avevi fat par abrasar me madar e la me famiglia, an n'ho fat altar tant par abrasar al me bel cagnon. Na volta me zio al la portà a caza vers Verona e al l'ha pers; in casa l'era na tragedia, però, dopo quatar gioran l'è rivà. N'altra volta me zio l'ha tirà na scioptada a na galinela in do l'era lü e an balin al la lasà sguers; lü l'ha mai pers al su entusiasmo, sol che ogni tant al s'intrucava contra an qual pal dla luce. An gioran però, quan sà l'era ben vecio, sguers, e cal caminava con un po ad dificoltà, è rivà a Mantova un gran circo con tanti leon. In chi gioran lì a se pers a Mantova na mucia ad cagn e gat. Ad sicur che chi cancar lì ia dava da magnar ai leon, e adsì ema pers al nostar bel cagnon. Quel ca me dispiasì l'è stà mia poderal interar in dal me ort con tüti i 'onor cal meritava. Ades a Lima a ghema na cagna Laika, l'è an labrador. I me neò, come mi con al Tom, ad nascost, na qual volta il l'ha porta a let con lor. L'altar gioran l'ema portada a caza, però al prim pison salvadac ch'ema ciapà al l'ha magnà!
Un mantoan in dal mond Giorgio Forlin Lima, 9 lui 1999
Mantovaninelmondo© 1999-2002
All rights reserved
liberatiarts©Mantova Italy